Wpisy z kategorii Prawo medyczne

21.03.2016

Dane pacjenta są objęte tajemnicą lekarską i nie muszą być ujawniane podczas kontroli skarbowej u lekarza


Lekarz u którego trwała kontrola skarbowa zażądała danych pacjentów (imię, nazwisko, adres), którym udzielił świadczeń zdrowotnych. Z powodu tajemnicy lekarskiej, lekarz odmówił udzielenia informacji uzasadniając, że nie da się rozdzielić danych o stanie zdrowia i udzielonych świadczeniach zdrowotnych od pozostałych danych, co w konsekwencji spowodowało, że został ukarany postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej karą porządkową w wysokości 2000 zł. Sprawa znalazła się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, który uznał nałożenie kary za prawidłowe tj., że dane osobowe takie jak imię i nazwisko nie są objęte tajemnicą lekarską oraz pozyskanie takich danych osobowych przez organy skarbowe jest chronione tajemnicą skarbową. Wyrok został zaskarżony przez podatnika oraz przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który w uzasadnieniu wskazał, że dane identyfikujące pacjenta stanowią część dokumentacji medycznej i podlegają ochronie. Ponadto zarzuty zostały poparte przez Naczelną Izbę Lekarska.

Wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 1452/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a także postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o nałożeniu kary porządkowej. W uzasadnieniu Sąd m. in. uznał, że organy skarbowe nie miały podstaw do żądania od lekarza danych osobowych pacjentów ponieważ dokumentacja medyczna stanowi spójną całość i nie można oddzielić jednych danych od drugich.

Autor: Michał Czpak, Prawnik w Kancelarii Prawnej PrawnikBiz

Czytaj dalej... / komentarze
30.05.2016

Odpowiedzialność lekarza i podmiotu leczniczego za błędy medyczne - część I „Wojewódzkie Komisje do spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych”

Poszkodowany pacjent, który wskutek niewłaściwie udzielonych świadczeń zdrowotnych doznał uszczerbku na zdrowiu może dochodzić swoich roszczeń na drodze pozasądowej przed wojewódzką komisja do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych.

Zagadnienie odpowiedzialności w zakresie prawa medycznego (m. in. za błąd medyczny) jest dość szerokim tematem i nie sposób wyczerpać go w jednym artykule blogowym, dlatego problematyka ta zostanie omówiona w cyklu artykułów zaprezentowanych poniżej:   
1. wojewódzkie komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych jako forma pozasądowego dochodzenia roszczeń, 
2. odpowiedzialność cywilna i dochodzenie roszczeń na drodze sądowej,
3. odpowiedzialność karna lekarza,
4. odpowiedzialność zawodowa lekarza.

Wojewódzkie komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych
Osoba, która jest pacjentem w celu dochodzenia swoich roszczeń może skorzystać z drogi sądowej, zarówno przed sądem cywilnym, jak i karnym. Od stycznia 2012 r. istnieje także możliwość złożenia wniosku do wojewódzkiej komisji ds. orzekania o zdarzeniach medycznych. Zasady oraz tryb dochodzenia roszczeń wynikających z tzw. zdarzeń medycznych został szczegółowo uregulowany w rozdziale 13a ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Dz. U. 2016.186 (dalej: Ustawa).

Definicja zdarzenia medycznego
Warto pamiętać, że nowe przepisy dotyczące pozasądowego dochodzenia zadośćuczynienia lub odszkodowania mają zastosowanie jedynie do tzw. zdarzeń medycznych, które nastąpiły po 1 stycznia 2012 r. Pojęcie to nie występuje w innych regulacjach prawnych i w Ustawie jest rozumiane, jako zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pacjenta albo jego śmierć będące następstwem niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną:

  • diagnozy, jeśli spowodowała ona niewłaściwe leczenie albo opóźniła właściwe leczenie, przyczyniając się do rozwoju choroby,
  • leczenia, w tym wykonania zabiegu operacyjnego,
  • zastosowania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego.

Nie wszyscy jednak pacjenci lub ich spadkobiercy mogą skorzystać z tego mechanizmu, ponieważ przepisy w zakresie dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia dotyczą zdarzeń medycznych będących następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych tylko i wyłącznie w szpitalu w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej .

Wymogi formalne wniosku do wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych
Każdy pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy bądź (w przypadku śmierci pacjenta) spadkobierca, może złożyć wniosek o ustalenie zdarzenia medycznego  do wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych właściwej ze względu na siedzibę szpitala. Siedzibą komisji jest siedziba właściwego urzędu wojewódzkiego.

Wniosek do wojewódzkiej komisji o ustalenie zdarzenia medycznego można złożyć w terminie 1 roku od dnia, w którym podmiot zainteresowany jego złożeniem dowiedział się o zakażeniu, uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia albo nastąpiła śmierć pacjenta. Bez względu na powyższe, termin ten nie może być dłuższy niż 3 lata od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie skutkujące zakażeniem, uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia albo śmiercią pacjenta. W przypadku składania wniosku przez spadkobierców pacjenta powyższy termin nie biegnie do dnia zakończenia postępowania spadkowego.

Wniosek podlega opłacie w wysokości 200 zł, która powinna zostać uiszczona na rachunek właściwego urzędu wojewódzkiego i podlega zaliczeniu na poczet kosztów postępowania przed wojewódzką komisją .

Wniosek powinien zawierać następujące informacje, przy czym na stronach internetowych poszczególnych urzędów wojewódzkich znajdują się gotowe do pobrania formularze:

  • dane pacjenta (imię i nazwisko, data urodzenia, PESEL bądź seria i nr dokumentu stwierdzającego tożsamość) lub imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego bądź imiona i nazwiska wszystkich spadkobierców wraz ze wskazaniem, który z nich będzie ich reprezentował przed komisją,
  • adres do doręczeń,
  • dane podmiotu leczniczego prowadzącego szpital (nazwa, adres siedziby i szpitala),
  • uzasadnienie zawierające uprawdopodobnienie zdarzenia oraz szkody majątkowej lub niemajątkowej,
  • przedmiot tj. czy wniosek dotyczy zakażenia, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia czy śmierci pacjenta,
  • propozycję odszkodowania nie wyższą niż: 100 tys. zł (zakażenie, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia), 300 tys. zł (śmierć).

Do wniosku należy ponadto dołączyć dowody uprawdopodabniające okoliczności wskazane we wniosku, potwierdzenie uiszczenia opłaty oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz pełnomocnictwo do reprezentowania pozostałych spadkobierców, w sytuacji, gdy wniosek składa co najmniej jeden z nich.  Wniosek niekompletny i nienależycie opłacony jest zwracany wnioskodawcy bez rozpatrzenia.

Postępowanie przed wojewódzką komisją do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych
Postępowanie toczy się przed wojewódzką komisją ma służyć ustaleniu, czy  zdarzenie, którego następstwem była szkoda majątkowa lub niemajątkowa, stanowiło zdarzenie medyczne, czy nie.  Wojewódzka komisja po naradzie wydaje orzeczenie o zdarzeniu medycznym albo jego braku, wraz z uzasadnieniem. Orzeczenie zapada większością co najmniej trzech czwartych głosów w obecności wszystkich członków składu orzekającego.

W terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem podmiotowi składającemu wniosek, kierownikowi podmiotu leczniczego prowadzącego szpital oraz ubezpieczycielowi przysługuje prawo złożenia umotywowanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Należy pamiętać, że do zadań komisji nie należy przyznanie odszkodowania czy zadośćuczynienia. To ubezpieczyciel za pośrednictwem  wojewódzkiej komisji przedstawia podmiotowi składającemu wniosek propozycję odszkodowania i zadośćuczynienia. Ubezpieczyciel, za pośrednictwem wojewódzkiej komisji, w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia wojewódzkiej komisji o zdarzeniu medycznym wydanego w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawia podmiotowi składającemu wniosek propozycję odszkodowania i zadośćuczynienia. Propozycja nie może być wyższa niż maksymalna wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia, czyli  maksymalna wysokość świadczenia (odszkodowania i zadośćuczynienia) z tytułu jednego zdarzenia medycznego w odniesieniu do jednego pacjenta w przypadku:

  • zakażenia, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia pacjenta - wynosi 100 000 zł,
  • śmierci pacjenta - wynosi 300.000 zł.

Jeżeli ubezpieczyciel nie przedstawi propozycji w terminie, jest obowiązany do wypłaty w wysokości określonej we wniosku. Wojewódzka komisja wystawia zaświadczenie, które stanowi tytuł wykonawczy i w którym stwierdza złożenie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, wysokość odszkodowania lub zadośćuczynienia oraz fakt nieprzedstawienia propozycji przez ubezpieczyciela. Podmiot składający wniosek ma możliwość przyjęcia bądź odrzucenia propozycji ubezpieczyciela w ciągu 7 dni od dnia jej otrzymania. W sytuacji jej przyjęcia podmiot składający wniosek składa oświadczenie o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę mogących wynikać ze zdarzeń uznanych przez wojewódzką komisję za zdarzenie medyczne w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku. W przypadku jej odrzucenia pozostaje droga sądowa w celu dochodzenia roszczeń, czyli np. wniesienie pozwu.

Autorka: dr Katarzyna Syroka-Marczewska, adwokat, współpracownik Kancelarii Prawnej PrawnikBiz.

Czytaj dalej... / komentarze