25.03.2016

Jak bezpiecznie prowadzić biznes

Weryfikacja wiarygodności partnera biznesowego to dzisiaj powinien być standard minimalizujący ryzyko w relacjach biznesowych, zwłaszcza tam gdzie w grę wchodzą transakcje od których zależeć może dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa.


Stosunki gospodarcze pomiędzy przedsiębiorcami wymagają pewnej ostrożności i ograniczonego zaufania, zwłaszcza gdy będziemy przeprowadzać transakcję handlową z kontrahentem, którego nie mieliśmy okazji poznać i nic na jego temat nie wiemy.

I. Sprawdź kontrahenta
W polskiej rzeczywistości gospodarczej można prowadzić działalność gospodarczą w formie działalności gospodarczej wykonywanej przez osobę fizyczną oraz w formie spółki prawa handlowego tj. spółki jawnej, spółki partnerskiej, spółki komandytowej, spółki komandytowo-akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej oraz spółki europejskiej. Wstępną weryfikację partnera biznesowego można dokonać w ogólnie dostępnych rejestrach w zależności od formy prowadzenia działalności gospodarczej.
 
a. Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) składa się m. in. z rejestru przedsiębiorców obejmującego ww. spółki prawa handlowego. Rejestr prowadzony jest w systemie teleinformatycznym dostępnym dla wszystkich zainteresowanych. W internetowej wersji rejestru można zweryfikować podstawowe informacje, takie jak: nazwa, adres, forma prawna, osoby reprezentujące spółkę, sposób reprezentacji, wpisy dotyczące prowadzonego postępowania upadłościowego.

b. Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG) umożliwia bezpłatny dostęp do informacji o przedsiębiorcach będących osobami fizycznymi (prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą). Ewidencja dostępna jest w Internecie i obejmuje m. in. takie dane jak: nazwa, REGON, NIP, adres, data rozpoczęcia działalności gospodarczej, dane pełnomocnika upoważnionego do prowadzenia spraw przedsiębiorcy, informacje o ogłoszeniu upadłości i ukończeniu tego postępowania, informacje o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego oraz informacje o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej.


II. Sprawdź kondycję finansową kontrahenta
Następnym etapem weryfikacji może być ocena finansowa kontrahenta. Sprawdzenia można dokonać bez jego wiedzy w dostępnych rejestrach i biurach informacji gospodarczych.

a. KRS
Spółki prawa handlowego co do zasady podlegają obowiązkowi złożenia sprawozdania finansowego do KRS. Niektóre sprawozdania podlegają obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, co gwarantuje ich wiarygodność i rzetelność wykonania z obowiązującymi przepisami. Z wnioskiem o udostępniania dokumentacji o stanie finansów spółki można wystąpić do KRS również za pośrednictwem elektronicznego formularza znajdującego się na stronie internetowej KRS. We wniosku należy wskazać jaki dokument i za jaki okres chcemy uzyskać informację.   

Jeśli chodzi o osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą to ich kondycję finansową można zweryfikować poprzez Rejestr Dłużników Niewypłacalnych KRS. Mogą znajdować się tam m. in. wpisy dot. upadłości lub jeżeli wniosek o ogłoszenie ich upadłości został prawomocnie oddalony z tego powodu, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo umorzono prowadzoną przeciwko nim egzekucję sądowa lub administracyjną z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.

b. Biura Informacji Gospodarczych (BIG)
BIG to instytucje gromadzące dane o nierzetelnych dłużnikach tj. spółkach prawa handlowego, osobach fizycznych prowadzących działalność gospodarczą jak również o osobach fizycznych (prywatnych). Ujawnianie informacji gospodarczych przez biuro jest odpłatne. Niestety w Polsce mamy kilka takich biur i każda z nich działa samodzielnie co oznacza, że wpisy o dłużnikach mogą znajdować się w jednym z tych biur. Warto zatem skorzystać z usług firm, które mają dostęp do danych wszystkich biur. Ponadto, BIG wymienia dane dotyczących wiarygodności płatniczej z instytucjami dysponującymi takimi danymi mającymi siedzibę w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, co może być przydatne przy weryfikacji kontrahentów zagranicznych.

 
III. Sporządź umowę lub skorzystaj z usług prawnika

Jeżeli podczas negocjacji z partnerem transakcji handlowej zostaną poczynione istotne ustalenia, warto spisać je w formie umowy. Forma pisemna może być istotna dla celów dowodowych w ewentualnym sporze sądowym. Odpowiednie sporządzenie umowy w zależności od poziomu trudności może być problematyczne nawet dla zawodowego prawnika, który na co dzień nie zajmuje się pisaniem umów. Warto zatem skorzystać z usług prawnika, który rozumie biznes i działa w interesie klienta. Opracowanie umowy jednostronnej może spowodować, że partner biznesowy się wycofa, natomiast nienależyte zabezpieczenie interesów klienta może narazić go na szkodę. Prawnicy biznesu rozumieją, że w transakcjach handlowych korzyści powinny być obopólne ze szczególnym uwzględnieniem interesów reprezentowanego klienta dlatego warto korzystać z ich usług.

Autor: Michał Czpak, Prawnik w Kancelarii Prawnej PrawnikBiz




Czytaj dalej... / komentarze
21.03.2016

Dane pacjenta są objęte tajemnicą lekarską i nie muszą być ujawniane podczas kontroli skarbowej u lekarza


Lekarz u którego trwała kontrola skarbowa zażądała danych pacjentów (imię, nazwisko, adres), którym udzielił świadczeń zdrowotnych. Z powodu tajemnicy lekarskiej, lekarz odmówił udzielenia informacji uzasadniając, że nie da się rozdzielić danych o stanie zdrowia i udzielonych świadczeniach zdrowotnych od pozostałych danych, co w konsekwencji spowodowało, że został ukarany postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej karą porządkową w wysokości 2000 zł. Sprawa znalazła się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, który uznał nałożenie kary za prawidłowe tj., że dane osobowe takie jak imię i nazwisko nie są objęte tajemnicą lekarską oraz pozyskanie takich danych osobowych przez organy skarbowe jest chronione tajemnicą skarbową. Wyrok został zaskarżony przez podatnika oraz przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który w uzasadnieniu wskazał, że dane identyfikujące pacjenta stanowią część dokumentacji medycznej i podlegają ochronie. Ponadto zarzuty zostały poparte przez Naczelną Izbę Lekarska.

Wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 1452/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a także postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o nałożeniu kary porządkowej. W uzasadnieniu Sąd m. in. uznał, że organy skarbowe nie miały podstaw do żądania od lekarza danych osobowych pacjentów ponieważ dokumentacja medyczna stanowi spójną całość i nie można oddzielić jednych danych od drugich.

Autor: Michał Czpak, Prawnik w Kancelarii Prawnej PrawnikBiz

Czytaj dalej... / komentarze
30.05.2016

Odpowiedzialność lekarza i podmiotu leczniczego za błędy medyczne - część I „Wojewódzkie Komisje do spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych”

Poszkodowany pacjent, który wskutek niewłaściwie udzielonych świadczeń zdrowotnych doznał uszczerbku na zdrowiu może dochodzić swoich roszczeń na drodze pozasądowej przed wojewódzką komisja do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych.

Zagadnienie odpowiedzialności w zakresie prawa medycznego (m. in. za błąd medyczny) jest dość szerokim tematem i nie sposób wyczerpać go w jednym artykule blogowym, dlatego problematyka ta zostanie omówiona w cyklu artykułów zaprezentowanych poniżej:   
1. wojewódzkie komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych jako forma pozasądowego dochodzenia roszczeń, 
2. odpowiedzialność cywilna i dochodzenie roszczeń na drodze sądowej,
3. odpowiedzialność karna lekarza,
4. odpowiedzialność zawodowa lekarza.

Wojewódzkie komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych
Osoba, która jest pacjentem w celu dochodzenia swoich roszczeń może skorzystać z drogi sądowej, zarówno przed sądem cywilnym, jak i karnym. Od stycznia 2012 r. istnieje także możliwość złożenia wniosku do wojewódzkiej komisji ds. orzekania o zdarzeniach medycznych. Zasady oraz tryb dochodzenia roszczeń wynikających z tzw. zdarzeń medycznych został szczegółowo uregulowany w rozdziale 13a ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Dz. U. 2016.186 (dalej: Ustawa).

Definicja zdarzenia medycznego
Warto pamiętać, że nowe przepisy dotyczące pozasądowego dochodzenia zadośćuczynienia lub odszkodowania mają zastosowanie jedynie do tzw. zdarzeń medycznych, które nastąpiły po 1 stycznia 2012 r. Pojęcie to nie występuje w innych regulacjach prawnych i w Ustawie jest rozumiane, jako zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pacjenta albo jego śmierć będące następstwem niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną:

  • diagnozy, jeśli spowodowała ona niewłaściwe leczenie albo opóźniła właściwe leczenie, przyczyniając się do rozwoju choroby,
  • leczenia, w tym wykonania zabiegu operacyjnego,
  • zastosowania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego.

Nie wszyscy jednak pacjenci lub ich spadkobiercy mogą skorzystać z tego mechanizmu, ponieważ przepisy w zakresie dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia dotyczą zdarzeń medycznych będących następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych tylko i wyłącznie w szpitalu w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej .

Wymogi formalne wniosku do wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych
Każdy pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy bądź (w przypadku śmierci pacjenta) spadkobierca, może złożyć wniosek o ustalenie zdarzenia medycznego  do wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych właściwej ze względu na siedzibę szpitala. Siedzibą komisji jest siedziba właściwego urzędu wojewódzkiego.

Wniosek do wojewódzkiej komisji o ustalenie zdarzenia medycznego można złożyć w terminie 1 roku od dnia, w którym podmiot zainteresowany jego złożeniem dowiedział się o zakażeniu, uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia albo nastąpiła śmierć pacjenta. Bez względu na powyższe, termin ten nie może być dłuższy niż 3 lata od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie skutkujące zakażeniem, uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia albo śmiercią pacjenta. W przypadku składania wniosku przez spadkobierców pacjenta powyższy termin nie biegnie do dnia zakończenia postępowania spadkowego.

Wniosek podlega opłacie w wysokości 200 zł, która powinna zostać uiszczona na rachunek właściwego urzędu wojewódzkiego i podlega zaliczeniu na poczet kosztów postępowania przed wojewódzką komisją .

Wniosek powinien zawierać następujące informacje, przy czym na stronach internetowych poszczególnych urzędów wojewódzkich znajdują się gotowe do pobrania formularze:

  • dane pacjenta (imię i nazwisko, data urodzenia, PESEL bądź seria i nr dokumentu stwierdzającego tożsamość) lub imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego bądź imiona i nazwiska wszystkich spadkobierców wraz ze wskazaniem, który z nich będzie ich reprezentował przed komisją,
  • adres do doręczeń,
  • dane podmiotu leczniczego prowadzącego szpital (nazwa, adres siedziby i szpitala),
  • uzasadnienie zawierające uprawdopodobnienie zdarzenia oraz szkody majątkowej lub niemajątkowej,
  • przedmiot tj. czy wniosek dotyczy zakażenia, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia czy śmierci pacjenta,
  • propozycję odszkodowania nie wyższą niż: 100 tys. zł (zakażenie, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia), 300 tys. zł (śmierć).

Do wniosku należy ponadto dołączyć dowody uprawdopodabniające okoliczności wskazane we wniosku, potwierdzenie uiszczenia opłaty oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz pełnomocnictwo do reprezentowania pozostałych spadkobierców, w sytuacji, gdy wniosek składa co najmniej jeden z nich.  Wniosek niekompletny i nienależycie opłacony jest zwracany wnioskodawcy bez rozpatrzenia.

Postępowanie przed wojewódzką komisją do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych
Postępowanie toczy się przed wojewódzką komisją ma służyć ustaleniu, czy  zdarzenie, którego następstwem była szkoda majątkowa lub niemajątkowa, stanowiło zdarzenie medyczne, czy nie.  Wojewódzka komisja po naradzie wydaje orzeczenie o zdarzeniu medycznym albo jego braku, wraz z uzasadnieniem. Orzeczenie zapada większością co najmniej trzech czwartych głosów w obecności wszystkich członków składu orzekającego.

W terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem podmiotowi składającemu wniosek, kierownikowi podmiotu leczniczego prowadzącego szpital oraz ubezpieczycielowi przysługuje prawo złożenia umotywowanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Należy pamiętać, że do zadań komisji nie należy przyznanie odszkodowania czy zadośćuczynienia. To ubezpieczyciel za pośrednictwem  wojewódzkiej komisji przedstawia podmiotowi składającemu wniosek propozycję odszkodowania i zadośćuczynienia. Ubezpieczyciel, za pośrednictwem wojewódzkiej komisji, w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia wojewódzkiej komisji o zdarzeniu medycznym wydanego w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawia podmiotowi składającemu wniosek propozycję odszkodowania i zadośćuczynienia. Propozycja nie może być wyższa niż maksymalna wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia, czyli  maksymalna wysokość świadczenia (odszkodowania i zadośćuczynienia) z tytułu jednego zdarzenia medycznego w odniesieniu do jednego pacjenta w przypadku:

  • zakażenia, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia pacjenta - wynosi 100 000 zł,
  • śmierci pacjenta - wynosi 300.000 zł.

Jeżeli ubezpieczyciel nie przedstawi propozycji w terminie, jest obowiązany do wypłaty w wysokości określonej we wniosku. Wojewódzka komisja wystawia zaświadczenie, które stanowi tytuł wykonawczy i w którym stwierdza złożenie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, wysokość odszkodowania lub zadośćuczynienia oraz fakt nieprzedstawienia propozycji przez ubezpieczyciela. Podmiot składający wniosek ma możliwość przyjęcia bądź odrzucenia propozycji ubezpieczyciela w ciągu 7 dni od dnia jej otrzymania. W sytuacji jej przyjęcia podmiot składający wniosek składa oświadczenie o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę mogących wynikać ze zdarzeń uznanych przez wojewódzką komisję za zdarzenie medyczne w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku. W przypadku jej odrzucenia pozostaje droga sądowa w celu dochodzenia roszczeń, czyli np. wniesienie pozwu.

Autorka: dr Katarzyna Syroka-Marczewska, adwokat, współpracownik Kancelarii Prawnej PrawnikBiz.

Czytaj dalej... / komentarze
29.02.2016

Kredyt kupiecki jako sposób na zatory płatnicze oraz finansowanie działalności gospodarczej 

Prowadzisz działalność gospodarczą i udzielasz  kontrahentom odroczone terminy zapłaty za sprzedany towar lub wykonane usługi. Warto wiedzieć na jakich zasadach udziela się kredytu kupieckiego i z czym się to wiąże.  

Kredyt kupiecki jest odroczoną w czasie formą płatności za dostarczony towar lub zrealizowane usługi. Problematyka kredytów kupieckich odnosi się do negatywnego zjawiska jakim były zatory płatnicze. Takie zjawisko miało często miejsce w branży budowlanej, w której generalny wykonawca robót budowlanych zwyczajowo korzystał z usług mniejszych podwykonawców, którzy de facto po wykonaniu usługi musieli czekać długo na wypłatę wynagrodzenia, zazwyczaj bez odsetek za opóźnienie w zapłacie.

Przepisy prawa

Na ratunek z poprawą płynności finansowej przedsiębiorców wychodzi ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Ustawa ta odnosi się do obrotu profesjonalnego i nie dotyczy transakcji z udziałem konsumentów (osób prywatnych). Poniższe opracowanie, zawiera informacje nt. obrotu business to business czyli z udziałem dwóch przedsiębiorców.

Warto wyjaśnić definicję transakcji handlowej - to umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony (przedsiębiorcy), zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą.

Terminy zapłaty

Jeżeli strony transakcji handlowej przewidziały termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, jeżeli termin ten upłynie  wtedy wierzyciel może żądać odsetek ustawowych po upływie 30 dni. Odsetki można naliczać od dnia spełnienia swojego świadczenia i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego tj. do momentu wygaśnięcia, przedawnienia roszczenia o zapłatę za dostawę towaru lub realizacje usług.

Brak wskazania terminu zapłaty

Jeżeli strony transakcji handlowej nie przewidziały w umowie terminu zapłaty, wierzycielowi bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, po upływie 30 dni liczonych od dnia spełnienia przez niego świadczenia, do dnia zapłaty.

Termin maksymalny

W myśl ustawy termin zapłaty, nie powinien przekraczać 60 dni liczonych od dnia doręczenia faktury lub rachunku, jednakże ustawa przewiduje możliwość wydłużenia tego terminu pod warunkiem, że nie będzie rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela np.: kiedy sytuacja finansowa wierzyciela mu na to pozwala.

Zbadanie towaru lub usługi

Jeżeli strony przewidziały w umowie zbadanie towaru lub usługi celem potwierdzenia zgodności towaru lub usługi z umową, ustalony w umowie termin tego badania nie może być rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela i nie może przekraczać 30 dni, licząc od dnia otrzymania towaru lub usługi. W przypadku, jeżeli dłużnik otrzymał fakturę lub rachunek, przed dniem rozpoczęcia badania towaru lub usługi lub w trakcie tego badania, termin zapłaty jest liczony od dnia zakończenia badania towaru lub usługi.

Odsetki i nie tylko

Istotnym z punktu omawianej regulacji jest sposób naliczania odsetek. Nie bez powodu celowo zostały wyboldowane powyżej dwa terminy dotyczące odsetek, ponieważ odsetki ustawowe nie są tożsame z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych. Te drugie zostały wprowadzone na potrzeby ustawy oraz zgodnie z jej przepisami  będą się aktualizować co pół roku tj. w 2016 r. od 1 stycznia do 30 czerwca i od 1 lipca do 31 grudnia za pośrednictwem Obwieszczenia Ministra Rozwoju. Ustawa przewiduje również możliwość ustalenia przez strony wyższych odsetek, jednakże nie mogą one być wyższe niż odsetki maksymalne. 

Obecna roczna wysokość odsetek wynosi:

9,5 % - odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych;
5 % - odsetki ustawowe;
10% - odsetki maksymalne (dwukrotność odsetek ustawowych).

Rekompensata za koszty odzyskania należności

Obok odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, wierzycielowi przysługuje od dłużnika równowartość 40 euro przeliczanego wg. średniego kursu NBP z dnia ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności. Powyższe ma zastosowanie do jednej umowy niezależnie od liczby faktur chyba, że w umowie zapłata została określona okresowo wtedy opłata jest pobierana za każdą część nieterminowej zapłaty. Warto podkreślić, że jeżeli wierzyciel poniesie z tyt. dochodzenia należności wyższe koszty niż wspomniana kwota i będą one uzasadnione, wtedy wierzyciel może dochodzić ich na zasadach ogólnych.  

Zabezpieczenie przed nadużyciami 

Ustawa przewiduje kilka form ochrony wierzyciela przed ewentualnymi nadużyciami ze strony dłużnika, który ekonomicznie może być partnerem dominującym, mianowicie wyklucza porozumienie się stron, które wyłącza prawo wierzyciela do żądania odsetek za odroczenie terminu płatności. Strony również mają zakaz ustalenia daty doręczenia faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi w celu ograniczenia nadmiernego odsuwania w czasie naliczania odsetek, bowiem odsetki są naliczane po dostarczeniu faktury lub rachunku dlatego istotne jest, żeby w jakikolwiek sposób poświadczyć odbiór ww. dokumentów. 

Inną formę zabezpieczenia się przed nadużyciami ze strony kontrahenta, która skutecznie potrafi zdyscyplinować go do terminowej zapłaty jest wykupienie usługi monitorowania płatności np.: w Kancelarii Prawnej PrawnikBiz. Polega ona na tym, że wierzyciel ma zapewnioną nieustanną kontrolę nad należnościami oraz błyskawiczną reakcję w przypadku opóźnień w realizacji zapłaty. Kontrahent, który ma świadomość, że zobowiązanie jest monitorowana przez kancelarię, zdecydowanie szybciej wywiązuje się ze swoich płatności.  Usługa taka jest znacznie tańsza od np.: ubezpieczenia kredytu kupieckiego, których stawki sięgają nawet 15 % wartości faktury.

Autor: Michał Czpak, prawnik w Kancelarii Prawnej PrawnikBiz

Czytaj dalej... / komentarze